Συνέντευξη της Σμαρώς Τζενανίδου στη Χάιδω Σκανδύλα για την εφημερίδα «Αγγελιοφόρος της Κυριακής» (φ. 6-3-2011) [https://issuu.com/ekdotiki/docs/06032011]
- Μπορείτε να μας ξεναγήσετε στην νέα σας έκθεση, «Innocence»;
Η έκθεση αυτή είναι μια ενότητα έργων στην οποία κυριαρχούν το παιχνίδι και η παιδική φιγούρα, μέσα σε μια ατμόσφαιρα ονειρική. Χρησιμοποιώ λάδια σε καμβά, σε χειροποίητο χαρτί ή σε carton. Είναι η εξέλιξη της δουλειάς των τελευταίων δέκα χρόνων, η οποία έχει πάντα ως αφετηρία προσωπικά βιώματα.
- Τι ρόλο παίζει το χρώμα στο εικαστικό σας έργο;
Το χρώμα, από τα χρόνια ακόμα των σπουδών μου, ήταν το βασικό εκφραστικό μου εργαλείο. Τα σχέδια και τα προσχέδια των έργων μου γίνονται πάντοτε με χρώμα. Κάθε καινούρια μου δουλειά είναι για μένα μια νέα αφορμή να πετύχω την αισθητική ισορροπία μέσα από τις εκφραστικές αντοχές των χρωμάτων. Για μένα το χρώμα είναι το πιο δυνατό στοιχείο μιας εικόνας. Όταν βλέπουμε κάτι, βλέπουμε χρώματα. Η εντύπωση που προκαλούν τα πράγματα είναι χρώματα.
- Έχετε μία αγάπη με τα φυσικά τοπία, έτσι όπως αποτυπώνονται αυτά στο έργο σας. Αυτό είναι κάτι που συνεχίζεται και σε αυτήν την ενότητα, «Innocence»; Αν ναι, ήθελα να σας ρωτήσω αν έχετε αισθανθεί την ανάγκη να στραφείτε στην προσωπογραφία ή από την άλλη στην πιο αφηρημένη ζωγραφική;
Δεν κάνω ζωγραφική – καρτ ποστάλ. Η ζωγραφική που κάνω δεν είναι απόλυτα παραστατική με την αυστηρή έννοια του όρου. Είναι περισσότερο ιμπρεσσιονιστική, θα έλεγα. Γιατί αναφορά μου είναι τα συναισθήματα που προκαλούν οι εικόνες και όχι οι εικόνες αυτές καθαυτές. Ακόμη κι αν στο μέλλον κάνω μια πιο ανθρωποκεντρική δουλειά, πιστεύω ότι δεν θα το κάνω για τις γραμμές αλλά για το χρώμα της φιγούρας. Έτσι και σ’ αυτή την ενότητα των έργων, οι μορφές και τα αντικείμενα λειτουργούν συμβολικά, ως εντύπωση, ως έννοια, ως το ίχνος της αθωότητας που κουβαλάμε στο νου και την ψυχή μας σε όλη μας τη ζωή.
- Τι σημαίνει ο συγκεκριμένος τίτλος της έκθεσης;
Χαρακτηριστικό της παιδικής ηλικίας η Αθωότητα, νωρίς νωρίς κάνει χώρο στη σκέψη και αργότερα στη μνήμη. Σήμερα, περισσότερο από ποτέ ζούμε σε έναν κόσμο με έντονη ανασφάλεια για το αύριο. Ανασφάλεια σε κάθε επίπεδο. Η Αθωότητα σημαίνει μια θετική αντιμετώπιση των πραγμάτων, είναι μια στάση ζωής όχι για να κλείνουμε τα μάτια σε αυτά που συμβαίνουν γύρω μας, αλλά για να βρίσκουμε τη δύναμη να τα αντιμετωπίζουμε. Είναι ένας τρόπος ερμηνείας των πραγμάτων που συμβαίνουν γύρω μας. Μπορεί και να τα κάνει να δείχνουν περισσότερο όμορφα από όσο είναι, αλλά αυτό δεν είναι κακό…
- Η Τέχνη μπορεί να είναι «αμαρτωλή» ή είναι πάντα «αθώα – innocent»;
Η τέχνη από μόνη της, ως πηγή ειλικρινούς έκφρασης, δεν μπορεί να είναι αμαρτωλή. Φυσικά, έχουμε παραδείγματα δημιουργίας όπου η πρόκληση γίνεται αυτοσκοπός και έτσι χάνουμε κάτι από την αθωότητα της έκφρασης. Αμαρτωλές μπορεί να είναι οι προθέσεις του καλλιτέχνη. Και τότε αυτό βγαίνει στο έργο. Αλλά γενικώς λείπει η αθωότητα στην εποχή μας. Ακόμη και η παιδική ηλικία συρρικνώνεται, λιγοστεύει…
- Πιστεύετε ότι η Θεσσαλονίκη εικαστικά είναι μία ενδιαφέρουσα πόλη; Και με αυτό σας ρωτάω δύο πράγματα ουσιαστικά: από τη μία ως πόλη – πηγή έμπνευσης και από την άλλη ως πόλη όπου διοργανώνονται εικαστικές εκδηλώσεις και εκθέσεις για το φιλότεχνο κοινό.
Κάθε τόπος είναι πηγή έμπνευσης. Αρκεί να τον αγαπάς. Αλλά και οι εικαστικές εκθέσεις δεν της λείπουν. Μην ξεχνάμε ότι είναι η έδρα της Συλλογής Κωστάκη με το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης αλλά και ότι έχει ένα Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης με εξαιρετική συλλογή κι ένα Τελλόγλειο που διοργανώνει πολύ σημαντικές εκθέσεις με πανελλήνια απήχηση. Εκείνο που λείπει από τη Θεσσαλονίκη στον τομέα αυτό είναι γεγονότα με πραγματικά διεθνή ακτινοβολία. Αλλά αυτό είναι ένα θέμα με πολλές διαστάσεις και παραμέτρους που δεν έχουν να κάνουν μόνο με την τέχνη και τα μουσεία.
- Ως δημιουργός αλλά και παιδαγωγός καθώς διδάσκετε ζωγραφική σε παιδιά, ήθελα να σας ρωτήσω αν «μαθαίνετε» πράγματα από τα παιδιά, και αν ναι ποια είναι αυτά;
Η επαφή μου με τα παιδιά, όχι μόνο ως παιδαγωγός αλλά και ως μητέρα τριών παιδιών, ήταν και η αφορμή της συγκεκριμένης δουλειάς. Είναι μεγάλο πλεονέκτημα να διατηρείς το δικαίωμα να «είσαι» στον κόσμο των παιδιών, να ζεις μαζί τους, να τα ακούς, να βλέπεις τις αντιδράσεις τους. Το πιο φοβερό στοιχείο είναι η καθαρή σκέψη των παιδιών. Για θέματα που εμάς μας προβληματίζουν, για τα παιδιά οι λύσεις είναι αυτονόητες και απλές. Κι αυτό έχει την αιτία του στην παιδική αθωότητα.
Smaro 